Epilepsie, periodiek voor professionals december 2011

CasuÔstiek

Ictale SPECT bij refractaire focale epilepsie

Wim van Paesschen, Neurologie en Referentiecentrum voor Epilepsie, Universitair
Ziekenhuis Leuven, BelgiŽ.

Ictale ĎSingle Photon Emission Computed Tomographyí oftewel SPECT is een functionele nucleaire beeldvormingtechniek, die een niet-invasieve prechirurgische evaluatie toelaat in een toenemend aantal patiŽnten met refractaire focale epilepsie. Ictale SPECT is voornamelijk nuttig bij een normale MRI-scan van de hersenen en bij focale dysplastische letsels, duale pathologie en discordante gegevens. Ictale SPECT laat een nauwkeurige planning toe van invasieve EEG studies.


Wetenschappelijk onderzoek

Het gamma aan EEG-signalen

Frans Leijten, neurologie, Rudolf Magnus Instituut voor neurowetenschappen, Universitair Medisch Centrum, Utrecht.

Er voltrekt zich een stille revolutie in het EEG-onderzoek door de ontdekking van de betekenis van hoogfrequente signalen voor informatie-uitwisseling tussen neuronale netwerken en voor het ontstaan van epileptische aanvallen. Deze revolutie beperkt zich vooralsnog tot het meten van EEG op het hersenoppervlak of in diepe hersenstructuren, hoewel het niet ondenkbeeldig is dat deze revolutie zich zal uitbreiden naar het gewone oppervlakte EEG.


Wat gebeurt er achter de schermen van het EEG bij epilepsie?

Maeike Zijlmans, neurologie, Rudolf Magnus Instituut voor Neurowetenschappen, Universitair Medisch Centrum, Utrecht.

Het EEG bij patiŽnten met (focale) epilepsie toont elektrografische verschijnselen in de vorm van interictale pieken en aanvallen. Sinds een aantal jaren is er een nieuw epileptiform verschijnsel Ďbijí gekomen, zichbaar na filteren van het EEG: de hoogfrequente oscillaties. De vragen die hier aan de orde komen zijn: wŠt bekijken we nu eigenlijk, wat gebeurt er en wat is de relatie tussen de verschillende verschijnselen in het EEG? Studies met EEG in combinatie met functionele MRI, MEG en diepte-EEG leren ons steeds meer hierover.


Single Pulse elektrische stimulatie

Maryse van ít Klooster, neurologie en neurochirurgie, Rudolf Magnus Instituut voor
Neurowetenschappen, Universitair Medisch Centrum Utrecht.

In de wereld van de epilepsiechirurgie is men continu op zoek naar betere pre-operatieve markers van de epileptogene zone. Bij voorkeur is deze marker non-invasief te bepalen, echter in geval van voorafgaande intracraniŽle EEG monitoring ligt de vraag iets anders. Hoe kunnen we de monitoringsperiode zo kort mogelijk houden en toch zo veel mogelijk informatie over het epileptische focus verzamelen, zelfs wanneer er geen aanvallen optreden? Hiervoor kan ĎSingle Pulseí elektische stimulatie worden gebruikt.


Hoogfrequente oscillaties: dierexperimenteel onderzoek

Frans Leijten, neurologie, Rudolf Magnus Instituut voor neurowetenschappen, Universitair Medisch Centrum, Utrecht.

Er voltrekt zich een stille revolutie in het EEG-onderzoek door de ontdekking van de betekenis van hoogfrequente signalen voor informatie-uitwisseling tussen neuronale netwerken en voor het ontstaan van epileptische aanvallen. Deze revolutie beperkt zich vooralsnog tot het meten van EEG op het hersenoppervlak of in diepe hersenstructuren, hoewel het niet ondenkbeeldig is dat deze revolutie zich zal uitbreiden naar het gewone oppervlakte EEG.


Historische wetenswaardigheden

Uit de geschiedenis van de maligne kinderepilepsieŽn: het ohtahara syndroom

Willy Renier, emeritus hoogleraar Epileptologie en Paul Eling, Donderscentrum voor Cognitie, Radboud Universiteit Nijmegen.

In 1976 beschreef de Japanse kinderneuroloog Shunsuke Ohtahara voor het eerst een van de meest dramatische vormen van epilepsie die vroeg na de geboorte ontstaat. Met zijn klinische observatie van kinderen met de, vaak in clusters voorkomende, typische tonische spasmen en het karakteristieke EEG toonde hij aan dat deze vorm van epilepsie verschilde van de salaamkrampen die horen bij het syndroom van West.