Epilepsie, periodiek voor professionals maart 2008

Actueel

EURAP, eerste resultaten over zwangerschap en anti-epileptica

Klara Flipsen-ten Berg en Dick Lindhout, medische genetica, Divisie Biomedische Genetica, Unversitair Medisch Centrum Utrecht.

Zwangerschap en het gebruik van anti-epileptica stelt de arts vaak voor de lastige afweging van de risico's van epileptische aanvallen tegenover de teratogene risico's van anti-epileptica. Om meer inzicht in deze risico's te krijgen is het European & International Register of Antiepileptic drugs in Pregnancy onderzoek opgezet. De eerste uitkomsten geven nieuwe informatie over aanvalscontrole bij zwangerschap en de risico's van status epilepticus voor de vrucht. Daarnaast is een effect waargenomen van levetiracetam polytherapie op het geboortegewicht.


CasuÔstiek

DESC, een nieuw epilepsiesyndroom?

Paul Augustijn, kinderneurologie, Stichting Epilepsie Instellingen Nederland, Heemstede en Coriene Catsman-Berrevoets, kinderneurologie, Sophia Kinderziekenhuis, Erasmus Medisch Centrum, Rotterdam.

Status epilepticus bij kinderen is meestal symptomatisch. Bij aanvallen en koorts moet aan een infectieuze oorzaak worden gedacht. Bij schoolgaande kinderen kan een status epilepticus bij een atypische ziekte die gepaard gaat met koorts het begin zijn van een zeer ernstige epileptische encefalopathie. Hier wordt een casus van deze zeldzame aandoening beschreven.


Wetenschappelijk onderzoek

Epileptische netwerken en connectiviteit

Kees Braun, Rudolf Magnus Instituut voor neuroweteschappen en kinderneurologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht.

In het wetenschappelijk onderzoek naar oorzaken en gevolgen van epilepsie bestaat in toenemende mate belangstelling voor neuronale netwerken en connectiviteit. Kennis over de manier waarop neuronen met elkaar in verbinding staan en de onderlinge relatie tussen verschillende anatomisch en functioneel verbonden hersengebieden, leert ons veel over epileptogenese (ontstaan, mate, snelheid en route van spreiding van de aanvallen), en over de functionele en structurele gevolgen van focale epilepsie voor de rest van het brein.


Wetenschappelijk onderzoek

Epileptogene netwerken bij hersentumorpatiŽnten

Jaap Reijneveld, neurologie, VU Medisch Centrum en Academisch Medisch Centrum, Amsterdam.

Een betere inschatting van de kans op een epileptische aanval leidt tot een sterke verbetering van de behandeling van patiŽnten met epilepsie. Op basis van de huidige analysemethoden van EEG- en MEG-registraties is het niet goed mogelijk de kans op het krijgen van een epileptische aanval goed in te schatten. De analyse van de structuur vna neuronale netwerken leidt misschien wťl tot het gewenste resultaat.


Wetenschappelijk onderzoek

De corticale oorsprong van absence epilepsie

Pauly Ossenblok, klinische fysica, Kempenhaeghe, Heeze en Inge Westmijse en Gilles van Luijtelaar, biologische psychologie, Nederlands Instituut voor Cognitie en Informatieverwerking, Radboud Universiteit Nijmegen.

Het concept van absence epilepsie als primair gegeneraliseerde epilepsie staat sinds enige tijd ter discussie. Voor de WAG/Rij-rat, een genetisch diermodel voor absence epilepsie, werd een corticaal focus gevonden in de somatosensorische cortex. De vraag in deze studie is of ook de typische 3 Hz piekgolf-ontladingen in het EEG van kinderen met absence epilepsie een focale oorsprong hebben in de cortex.


Wetenschappelijk onderzoek

Co-registratie van EEG en fMRI voor epilepsiechirurgie

Maeike Zijlmans, Geertjan Huiskamp, Alexander van Huffelen, Frans Leijten, klinische neurofysiologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht.

Co-registratie van EEG en fMRI combineert de hoge tijdsresolutie van het EEG met de hoge spatŽle resolutie van MRI. Het is een veelbelovende techniek voor de niet-invasieve lokalisatie van interictale epileptische activiteit. In een onderzoek werd de waarde van deze techniek voor de klinische praktijk getest bij een grote groep patiŽnten die eerder waren afgewezen voor epilepsiechirurgie. Dit onderzoek gaf ook stof tot nadenken over de onderliggende pathofysiologie van epilepsie.


Proefschriftbesprekingen

Hoe anti-epileptica natriumkanalen moduleren

Taco Werkman, centrum voor neurowetenschappen, Swammerdan Instituut voor Levenswetenschappen, Universiteit van Amsterdam.

De therapeutische effectiviteit van anti-epileptica berust op hun binding aan spanningsafhankelijke natriumkanalen, waardoor aanvallen worden voorkomen. Guanchun Sun beschrijft in haar proefschrift hoe de interactie van anti-epileptica met de vier belangrijkste α-subunits van het spanningsafhankelijke natriumkanaal in de hersenen subtiel verschilt, of in de loop van de epileptogenese gaat verschillen. Zij bespreekt hoe deze verandering een rol zou kunnen spelen bij farmacoresistentie van epilepsie.


Verantwoorde epilepsiezorg

Aandacht voor slaperigheid bij kinderen met epilepsie

Moniek Voermans, Jan de Moor en Robert Didden, Orthopedagogiek, Radboud Universiteit Nijmegen.

In de afgelopen drie jaar zijn er vanuit de vakgroep Orthopedagogiek van de Radboud Universiteit Nijmegen vier studies naar het functioneren van kinderen met epilepsie verricht. Deze hadden als werktitel 'De samenhang tussen epilepsie, slaap- en aandachtsproblemen en functioneren in de klas bij kinderen in de basisschoolperiode'. Wij geven een resumť van twee van deze studies.


Verantwoorde epilepsiezorg

Ik-boek voor kinderen met epilepsie

Johan van Parys.

Er zijn van die zaken waarbij je denkt 'Waarom was dat er al niet veel eerder?' Tot deze categorie behoort het 'Ik-boek voor kinderen met epilepsie' van Agnes Dommerholt geÔllustreerd door Joanne Luijmes.


Verantwoorde epilepsiezorg

Epilepsie: Kortsluiting in je hersenen

Desirťe Jenniskens, afdeling voorlichting, Nationaal Epilepsie Fonds, Houten.

Het Nationaal Epilepsie Fonds heeft samen met Zorn Uitgeverij nieuw (les)materiaal ontwikkeld voor basisschoolkinderen, leerkrachten, ouders en begeleiders. Het materiaal, getiteld 'Epilepsie: Kortsluiting in je hersenen', bestaat uit een werkboek en een werkblad voor kinderen en een docentenhandleiding. Ook is er een nieuwe dvd ontwikkeld. Hierop staan een film voor kinderen en verschillende (nagespeelde) epileptische aanvallen voor ouders, leerkrachten en begeleiders.


Het tijdschrift kunt u hieronder openen

Epilepsie, periodiek voor professionals (maart 2008)