Epilepsie, periodiek voor professionals september 2007

Actueel

De epilepsiestage in de opleiding tot neuroloog

Gerrit-Jan de Haan, Marian Majoie en Al de Weerd (opleiders); Demetrios Velis, Boudewijn Gunning en Hanna van Hemert (plaatsvervangend opleiders), Stichting Epilepsie Instellingen Nederland, Heemstede en Zwolle, en Kempenhaeghe, Heeze.

Wat is de waarde van langdurige EEG-videomonitoring? Wanneer is bloedspiegelonderzoek geÔndiceerd? Welke plaats is er voor de nieuwe anti-epileptica? Epilepsie maakt een belangrijk deel uit van het werk van de neuroloog, maar binnen de overvolle opleiding is er vaak te weinig aandacht voor. Sinds kort is het mogelijk om in een stage binnen de gespecialiseerde epilepsiecentra kennis te maken met de geavanceerde diagnostiek en behandeling van epilepsie.


Wetenschappelijk onderzoek

Neurobiologische mechanismen van farmacoresistente epilepsie

Jan Gorter, Swammerdam Institute for Life Sciences, Center for Neuroscience, Universiteit van Amsterdam, Amsterdam en Stichting Epilepsie Instellingen Nederland, Heemstede.

Resistentie tegen medicijnen is een groot probleem bij de behandeling van epilepsie. De laatste jaren zijn er vanuit zowel het experimentele als het klinische onderzoeksveld belangrijke nieuwe inzichten ontstaan in de mechanismen die een rol kunnen spelen bij farmacoresistentie. De verwachting is dat deze nieuwe inzichten zullen bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe medicijnen die een effectievere behandeling mogelijk zullen maken.


Genetica van therapieresistentie bij epilepsie

Kim Handoko, apotheker-onderzoeker, Utrecht Institute for Pharmaceutical Sciences, Utrecht, Mirjam Hermans, moleculair bioloog, Jeroen Bosch Ziekenhuis, ís-Hertogenbosch, en Marian Majoie, neuroloog, Kempenhaeghe, Heeze.

Genvarianten van het multidrug resistance protein-gen zouden de mate van expressie van het transportereiwit P-glycoproteine kunnen verklaren. Wanneer er meer of een actievere vorm van dit transportereiwit gevormd wordt, zou er meer van het anti-epilepticum de hersenen uit worden gepompt. Dit is een mogelijke verklaring voor therapieresistentie bij epilepsie. Het ROME-onderzoek is opgezet om na te gaan of varianten van het Ďmultidrug resistance proteiní-gen inderdaad geassocieerd zijn met therapieresistente epilepsie.


CasuÔstiek

Prechirurgische diagnostiek van patiŽnten met tubereuze sclerose

Floor Jansen, neuroloog, en Frans Leijten, klinisch neurofysioloog, Universitair Medisch Centrum, Utrecht.

Epilepsiechirurgie is een optie die ook bij patiŽnten met tubereuze sclerose overwogen moet worden als er ťťn epileptogene tuber kan worden geÔdentificeerd. Bij deze identificatie spelen recent geÔntroduceerde technieken voor het in beeld brengen en lokaliseren van het voor de epilepsie verantwoordelijke hersengebied een belangrijke rol.


Verantwoorde epilepsiezorg

Combinaties van anti- epileptica: wanneer en hoe toe te passen

Charles Deckers, Stichting Epilepsie Instellingen Nederland, Zwolle en Hans Carpay, Tergooi Ziekenhuizen, Blaricum.

Combinatietherapie heeft lang in een negatief daglicht gestaan, maar wanneer toegepast op de juiste manier heeft het zeker meerwaarde voor patiŽnten die onvoldoende reageren op monotherapie met anti-epileptica. De vraag is wanneer men precies moet starten met combinatietherapie en hoeveel combinaties men bij moeilijk instelbare epilepsie redelijkerwijs zou kunnen uitproberen.


Ketogeen dieet als behandeling van therapieresistente epilepsie

Danielle Lambrechts, neuroloog, Kempenhaeghe, Heeze.

Het ketogeen dieet is een therapeutisch dieet met een hoog percentage vet, laag aandeel koolhydraten en normale inname van calorieŽn. Het dieet veroorzaakt een ketose en deze ketose heeft weer een direct of indirect anticonvulsief effect. Het ketogeen dieet is effectief bij therapieresistente epilepsie waaronder catastrofale epilepsie op de kinderleeftijd. Hier wordt ingegaan op de verschillende dieetsoorten en op hun effectiviteit.


TMS als nieuwe experimentele therapie voor epilepsie

Stiliyan Kalitzin, klinisch fysicus, en Jaime Parra, klinisch neurofysioloog, Stichting Epilepsie Instellingen Nederland, Heemstede.

TranscraniŽle magnetische stimulatie is een vrij nieuwe techniek waarmee met series korte magnetische pulsen via de schedel de dynamiek van een gedeelte van het brein tijdelijk kan worden beÔnvloed. Het betreft een niet-invasieve ingreep die mogelijk nieuwe kansen biedt bij de behandeling van epilepsie.


Epilepsiechirurgie met gebruik van orthogonale diepte-elektroden

Peter van Rijen, neurochirurg, Universitair Medisch Centrum Utrecht, en Hans Baayen, neurochirurg, VU Medisch Centrum Amsterdam.

De in Nederland gangbare methoden voor intracraniŽle EEG-registraties zijn subdurale elektrodenmatjes en subdurale stripelektroden. Zij worden bij aanvalsregistraties in het kader van het screeningsprogramma epilepsiechirurgie gebruikt en worden hier in deze bijdrage vergeleken met de zogenaamde orthogonale plaatsing van diepte-elektroden.


Ingezonden berichten

Steek je licht op met Harrie. Platenboek over epilepsie.

Willy Renier, emeritus hoogleraar Epileptologie, Canisius Wilhelmina Ziekenhuis, Nijmegen