Epilepsie, periodiek voor professionals december 2018

Hemisferectomie bij een volwassen patiŽnt met een verstandelijke beperking en medicatieresistente ep

Dennis Wanrooij, Gerda Graveland, Louis Wagner

 

Functionele hemisferectomie wordt voornamelijk toegepast bij kinderen en slechts sporadisch bij volwassenen. Hier
wordt het resultaat beschreven van een hemisferectomie bij een volwassen patiënte. Het doel van deze casusbeschrijving
is bewustwording van artsen voor verstandelijk gehandicapten en neurologen over aanvullende behandelmethoden
zoals epilepsiechirurgie bij therapieresistente epilepsie.

Functionele hemisferectomie wordt voornamelijk toegepast bij kinderen en slechts sporadisch bij volwassenen. Hier wordt het resultaat beschreven van een hemisferectomie bij een volwassen patiënte. Het doel van deze casusbeschrijving is bewustwording van artsen voor verstandelijk gehandicapten en neurologen over aanvullende behandelmethoden zoals epilepsiechirurgie bij therapieresistente epilepsie.

 


Wat levert epilepsieonderzoek op: resultaten en verwachtingen

Martin Boer

 

In 2018 bestaat het Epilepsiefonds 125 jaar. Op 1 november 2018 heeft de Commissaris van de Koning in het kader van
dit jubileum het predicaat ‘Koninklijk’ aan het fonds uitgereikt. In het maartnummer van Epilepsie is ingegaan op de
vroege geschiedenis van het fonds. De inkomsten werden aanvankelijk gebruikt om een deel van de verpleegkosten te
betalen van mensen met epilepsie die in Meer en Bosch (nu SEIN Heemstede) waren opgenomen. Sinds de jaren tachtig
van de vorige eeuw financiert het Epilepsiefonds wetenschappelijk onderzoek, hetgeen in het licht van het 125-jarig
bestaan een vrij nieuwe activiteit is.

In 2018 bestaat het Epilepsiefonds 125 jaar. Op 1 november 2018 heeft de Commissaris van de Koning in het kader van dit jubileum het predicaat ‘Koninklijk’ aan het fonds uitgereikt. In het maartnummer van Epilepsie is ingegaan op de vroege geschiedenis van het fonds. De inkomsten werden aanvankelijk gebruikt om een deel van de verpleegkosten te betalen van mensen met epilepsie die in Meer en Bosch (nu SEIN Heemstede) waren opgenomen. Sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw financiert het Epilepsiefonds wetenschappelijk onderzoek, hetgeen in het licht van het 125-jarig bestaan een vrij nieuwe activiteit is.

 


Cerebrotendineuze xanthomatose

Willem Kuijkhoven, Aad Verrips, Eva Brilstra, Gerda Graveland

‘Hij móet wel een genetische afwijking hebben. Ik weet alleen niet wat’. Op het spreekuur zien artsen die werken met

patiënten met een verstandelijke beperking en epilepsie regelmatig patiënten bij wie gedacht wordt aan een genetische

afwijking. Ze hebben bijvoorbeeld een combinatie van epilepsie, dysmorfe kenmerken, snelle veroudering of neurologische

achteruitgang. Uit de hier beschreven casus blijkt dat het loont om een duidelijke diagnose te stellen.

‘Hij móet wel een genetische afwijking hebben. Ik weet alleen niet wat’. Op het spreekuur zien artsen die werken met
patiënten met een verstandelijke beperking en epilepsie regelmatig patiënten bij wie gedacht wordt aan een genetische
afwijking. Ze hebben bijvoorbeeld een combinatie van epilepsie, dysmorfe kenmerken, snelle veroudering of neurologische
achteruitgang. Uit de hier beschreven casus blijkt dat het loont om een duidelijke diagnose te stel‘Hij móet wel een genetische afwijking hebben. Ik weet alleen niet wat’. Op het spreekuur zien artsen die werken metpatiënten met een verstandelijke beperking en epilepsie regelmatig patiënten bij wie gedacht wordt aan een genetischeafwijking. Ze hebben bijvoorbeeld een combinatie van epilepsie, dysmorfe kenmerken, snelle veroudering of neurologischeachteruitgang. Uit de hier beschreven casus blijkt dat het loont om een duidelijke diagnose te stellen.

 


Encefalopathie met elektrische status epilepticus in slaap

Bart van den Munckhof, Kees Braun, Floor Jansen

Epileptische encefalopathie met Elektrische Status Epilepticus in Slaap (ESES) is een epilepsie-syndroom waarbij epileptiforme activiteit vooral, of soms zelfs uitsluitend, tijdens slaap voorkomt. Het komt voor bij kinderen vanaf twee jaar met klinische verschijnselen die gekenmerkt worden door een achteruitgang in cognitief functioneren. Bijna alle kinderen (80-90%) hebben ook epileptische aanvallen (in waak of vanuit slaap). Hier worden de klinische verschijnselen, etiologie, diagnostiek en behandeling van dit syndroom besproken.

Epileptische encefalopathie met Elektrische Status Epilepticus in Slaap (ESES) is een epilepsie-syndroom waarbij epileptiforme
activiteit vooral, of soms zelfs uitsluitend, tijdens slaap voorkomt. Het komt voor bij kinderen vanaf twee
jaar met klinische verschijnselen die gekenmerkt worden door een achteruitgang in cognitief functioneren. Bijna alle
kinderen (80-90%) hebben ook epileptische aanvallen (in waak of vanuit slaap). Hier worden de klinische verschijnselen,
etiologie, diagnostiek en behandeling van dit syndroom besproken.Epileptische encefalopathie met Elektrische Status Epilepticus in Slaap (ESES) is een epilepsiesyndroom waarbij epileptiforme activiteit vooral, of soms zelfs uitsluitend, tijdens slaap voorkomt. Het komt voor bij kinderen vanaf twee jaar met klinische verschijnselen die gekenmerkt worden door een achteruitgang in cognitief functioneren. Bijna alle kinderen (80-90%) hebben ook epileptische aanvallen (in waak of vanuit slaap). Hier worden de klinische verschijnselen, etiologie, diagnostiek en behandeling van dit syndroom besproken.


Gezichtsvelduitval na epilepsiechirurgie: een nieuwe scoringsmethode

Rick van Lanen, Christianne Hoeberigs, NoŽl Bauer, Roel Haeren, Govert Hoogland, Albert Colon, Cťline Piersma, Jim Dings, Olaf Schijns

 

Anterieure temporaalkwabresectie als behandeling voor medicatie-resistente epilepsie kan gezichtsvelduitval veroorzaken.
Deze uitval bestaat uit een homonieme contralaterale bovenste kwadrantanopsie, ook wel een ‘pie in the sky’
genoemd. De incidentie varieert van 15% tot 90%. In deze bijdrage wordt een kwantitatieve perimetrie-methode
beschreven om postoperatieve gezichtsvelduitval te kwantificeren. Deze werd toegepast bij 55 patiënten die een temporaalkwabresectie
ondergingen.

Anterieure temporaalkwabresectie als behandeling voor medicatie-resistente epilepsie kan gezichtsvelduitval veroorzaken. Deze uitval bestaat uit een homonieme contralaterale bovenste kwadrantanopsie, ook wel een ‘pie in the sky’ genoemd. De incidentie varieert van 15% tot 90%. In deze bijdrage wordt een kwantitatieve perimetrie-methode beschreven om postoperatieve gezichtsvelduitval te kwantificeren. Deze werd toegepast bij 55 patiënten die een temporaalkwabresectie ondergingen.

 


Verbaal geheugen en executief functioneren voor en na epilepsiechirurgie

Florian Bremm, Philip Grewe, Christian Bien, Marc Hendriks

 

Neuropsychologisch onderzoek neemt een belangrijke plaats in binnen het klinisch-diagnostische proces voorafgaand
aan en na epilepsiechirurgie. Preoperatief staat de vraag naar de lokalisatie van het epileptische focus en het inschatten
van postoperatieve cognitieve effecten en risico’s centraal. Postoperatief is het van belang om de eventuele cognitieve
effecten te objectiveren. In deze bijdrage worden de resultaten van een retrospectief onderzoek beschreven naar de
impact van een temporaal- en frontaalkwabresectie op cognitie.

Neuropsychologisch onderzoek neemt een belangrijke plaats in binnen het klinisch-diagnostische proces voorafgaand aan en na epilepsiechirurgie. Preoperatief staat de vraag naar de lokalisatie van het epileptische focus en het inschatten van postoperatieve cognitieve effecten en risico’s centraal. Postoperatief is het van belang om de eventuele cognitieve effecten te objectiveren. In deze bijdrage worden de resultaten van een retrospectief onderzoek beschreven naar de impact van een temporaal- en frontaalkwabresectie op cognitie.

 


Epilepsie en taalproblemen

Rob Rouhl, MariŽlle Vlooswijk, Ellen Nobel

 

Bij patiënten met epilepsie kan een algemene cognitieve functie zoals de mentale verwerkingssnelheid aangedaan zijn,
maar ook selectief één of enkele specifieke cognitieve domeinen. Zo komen er ook problemen met taal en aanverwante
functies voor bij volwassenen met epilepsie. Deze taalproblemen kunnen een gevolg zijn van de epilepsie zelf, maar
ook van de behandeling met anti-epileptica of het gevolg van epilepsiechirurgie. In deze bijdrage een kort overzicht
van taalproblemen bij volwassen patiënten met epilepsie.

Bij patiënten met epilepsie kan een algemene cognitieve functie zoals de mentale verwerkingssnelheid aangedaan zijn, maar ook selectief één of enkele specifieke cognitieve domeinen. Zo komen er ook problemen met taal en aanverwante functies voor bij volwassenen met epilepsie. Deze taalproblemen kunnen een gevolg zijn van de epilepsie zelf, maar ook van de behandeling met anti-epileptica of het gevolg van epilepsiechirurgie. In deze bijdrage een kort overzicht van taalproblemen bij volwassen patiënten met epilepsie.

 


Functionele TranscraniŽle Doppler voor taallateralisatie

Cyrille Ferrier

 

Functionele Transcraniële Doppler is een goede voorspeller voor typische, linkszijdige taallateralisatie en vormt
daarmee een aantrekkelijk alternatief voor kostbare functionele MRI-onderzoeken en de invasieve Wada-test. In deze
bijdrage een verslag van een onderzoek bij epilepsiechirurgiekandidaten voor wie met behulp van functionele
Transcraniële Doppler werd vastgesteld welke hemisfeer taaldominant was.

Functionele Transcraniële Doppler is een goede voorspeller voor typische, linkszijdige taallateralisatie en vormt daarmee een aantrekkelijk alternatief voor kostbare functionele MRI-onderzoeken en de invasieve Wada-test. In deze bijdrage een verslag van een onderzoek bij epilepsiechirurgiekandidaten voor wie met behulp van functionele Transcraniële Doppler werd vastgesteld welke hemisfeer taaldominant was.

 


Gevolgen van diepe hersenstimulatie van de voorste thalamuskern bij epilepsie: focus op bijwerkingen

Rob Rouhl, Frťdťric Schaper, Linda Ackermans, MariŽlle Vlooswijk, Vivianne van Kranen-Mastenbroek, Louis Wagner, Albert Colon, Yasin Temel

 

Diepe hersenstimulatie is één van de mogelijke behandelingen voor patiënten met medicatie-resistente epilepsie en
zorgt bij een aanzienlijk deel van deze patiënten voor vermindering van aanvallen. Er komen echter ook bijwerkingen
voor. In deze bijdrage wordt een overzicht gegeven van de bijwerkingen en de betekenis van deze bijwerkingen in de
klinische praktijk.

Diepe hersenstimulatie is één van de mogelijke behandelingen voor patiënten met medicatie-resistente epilepsie en zorgt bij een aanzienlijk deel van deze patiënten voor vermindering van aanvallen. Er komen echter ook bijwerkingen voor. In deze bijdrage wordt een overzicht gegeven van de bijwerkingen en de betekenis van deze bijwerkingen in de klinische praktijk.

 


Flyer thuistesten bij aanvallen

Jorien van Hoey Smith

 

De gouden standaard voor het stellen van een diagnose
epilepsie of psychogene niet-epileptische aanvallen is het
zien van een representatieve aanval tijdens een video-EEGregistratie.
In veel gevallen blijkt het registreren van een
aanval tijdens een video-EEG-registratie niet mogelijk, bijvoorbeeld
vanwege een lage aanvalsfrequentie.

De gouden standaard voor het stellen van een diagnoseepilepsie of psychogene niet-epileptische aanvallen is het zien van een representatieve aanval tijdens een video-EEGregistratie. In veel gevallen blijkt het registreren van een aanval tijdens een video-EEG-registratie niet mogelijk, bijvoorbeeld vanwege een lage aanvalsfrequentie.

 


Epilepsie, periodiek voor professionals (december 2018)

Epilepsie, periodiek voor professionals (december 2018)

Klik hier om het tijdschrift te openen