Epilepsie, periodiek voor professionals september 2015

Actueel

Opgroeien met epilepsie: de Epilepsie Groei-wijzer

Sander Hilberink, Heleen van der Stege, Marion van Ool et al.

Opgroeien met epilepsie stelt kinderen en jongeren voor extra uitdagingen op hun weg naar zelfstandigheid. Hierdoor bereiken zij minder vaak of later belangrijke mijlpalen in hun ontwikkeling. Een instrument om zelfstandigheid en autonomie bij jongeren met epilepsie te ondersteunen is de Epilepsie Groei-wijzer. In deze bijdrage beschrijven wij dit instrument en de ontwikkeling hiervan.


Wetenschappelijk onderzoek

Epilepsie en slaap. Waarom interessant?

Al de Weerd

Al de Weerd neemt afscheid als hoofd van de afdeling klinische neurofysiologie en van het Slaap-Waak centrum van Stichting Epilepsie Instellingen Nederland Noord-Oost Nederland. Hieronder blikt hij terug op de afgelopen 65 jaar en introduceert hij de rubriek ‘Wetenschappelijk onderzoek’.


Prevalentie van slaapstoornissen bij epilepsie

Al de Weerd

Uit prevalentieonderzoeken die werden gedaan in Stichting Epilepsie Instellingen Nederland (locatie Zwolle) blijkt dat de slaap veel vaker verstoord is bij mensen met epilepsie. Zowel volwassenen als kinderen met epilepsie melden vaker slaap- of waakproblemen in vergelijking met mensen van dezelfde leeftijd en geslacht. Bovendien lijkt dit ver­schil groter te zijn bij mensen die in behandeling zijn bij een epilepsiecentrum dan bij mensen met epilepsie die in behandeling zijn in perifere ziekenhuizen.


Wederkerige relatie tussen slaap en epilepsie

Thea Gutter

De uitspraak: ‘Iedere patiënt heeft een eigen vorm van epilepsie’ wordt wel gebruikt als verklaring waarom een aanval van de ene persoon wordt gevolgd door een periode van sterke vermoeidheid of slaperigheid, terwijl een andere per­soon geen postictale klachten heeft. Om de vraag te beantwoorden of het de epilepsie is die de slaap-waakstoornissen veroorzaakt of dat deze de epilepsie van een patiënt verergeren werden verschillende onderzoeken uitgevoerd, die hier worden besproken.


Circadiane ritmiek en epilepsie: het belang van chronobiologische tijd

Wytske Hofstra

Is er een relatie tussen circadiane ritmiek en epilepsie? Zo ja, dan is dit van belang voor een beter begrip van de pathofysiologie van epilepsie en ook voor het tijdstip waarop diagnostiek en behandeling plaatsvinden. Dit zou kunnen betekenen dat het aanpassen van de behandeling aan het individuele circadiane ritme de aanvalscontrole kan verbeteren.

dat het aanpassen van de behandeling aan het individuele circadiane ritme de aanvalscontrole kan verbeteren.Is er een relatie tussen circadiane ritmiek en epilepsie? Zo ja, dan is dit van belang voor een beter begrip van de pathofysiologievan epilepsie en ook voor het tijdstip waarop diagnostiek en behandeling plaatsvinden. Dit zou kunnen betekenen dat het aanpassen van de behandeling aan het individuele circadiane ritme de aanvalscontrole kan verbeteren.


Verantwoorde epilepsiezorg

Kennis van epilepsie bij begeleiders van zorg voor mensen met een verstandelijke beperking

Ellen Peeters, Jurgen Schelhaas, Francesca Snoeijen-Schouwenaars en Francis Tan

Volwassenen met epilepsie en een verstandelijke beperking functioneren veelal binnen een cliëntsysteem, gevormd door professionele begeleiders. Het is van belang dat begeleiders voldoende kennis hebben over epilepsie zodat ze weten waar ze op moeten letten, zorgvuldig handelen, waarnemen en rapporteren, zodat de arts de juiste conclusies kan trekken gedurende de behandeling. Dat hier nog winst valt te behalen blijkt uit deze studie.


Forum

Kosteneffectiviteit van het ketogeen dieet en van nervus vagus stimulatie

Reina de Kinderen, Debby Postulart, Albert Aldenkamp, DaniŽlle Lambrechts, Anton de Louw, Marian Majoie, Silvia Evers en Janneke Grutters

Om de kosteneffectiviteit van het ketogeen dieet, nervus vagus stimulatie en behandeling met anti-epileptica te vergelijken werd een Markov-model gebruikt. Na twaalf maanden is het ketogeen dieet meer kosteneffectief in vergelijking met nervus vagus stimulatie. Maar na vijf jaar is juist nervus vagus stimulatie meer kosteneffectief dan het ketogeen dieet. Echter, beide behandelopties lijken in vergelijking met anti-epileptica niet-kosteneffectief.


Proefschriftbesprekingen

Stimulatie met een hoge mate van temporele specificiteit

Gilles van Luijtelaar

11 maart 2015 verdedigde Lili Huang haar proefschrift aan de Radboud Universiteit, met als titel ‘The subiculum: a promising new target of deep brain stimulation for temporal lobe epilepsy’. Het is een proeve van een dierexperi­mentele studie waarbij niet alleen een stimulatie van een nieuw gebied geëxploreerd is, maar waarbij ook gestimu­leerd wordt met een hoge mate van temporele specificiteit.


Interictale epileptische EEG ontladingen, een biomarker voor epilepsie?

Johan Arends

Op 27 mei promoveerde Saskia Ebus aan de Universiteit van Maastricht op het proefschrift ‘Interictal epileptiform activity as a marker for clinical outcome’. Ze onderzocht de relatie tussen interictale epileptiforme activiteit, epilepsie­aanvallen en cognitieve problemen.


Epilepsie, periodiek voor professionals (september 2015)

Klik hier om het tijdschrift te openen