Epilepsie, periodiek voor professionals december 2014

Wanneer is epilepsie chronisch?

Richard Lazeron en MariŽlle Vlooswijk

Afgelopen jaar is er door de ‘International League against Epilepsy’ een nieuwe definitie voor epilepsie gepubliceerd met daarbij ook een definitie wanneer de epilepsie als genezen moet worden beschouwd. Hier wordt bediscussieerd of het een meerwaarde heeft om de toevoeging chronisch te gebruiken, met als conclusie dat de term ‘chronisch’ bij epilepsie niet gebruikt zou moeten worden. Er is sprake van epilepsie, of niet.


Idees reÁu bij Juveniele Myoclonus Epilepsie

Gerrit-Jan de Haan

Juveniele Myoclonus Epilepsie is de meest voorkomende epilepsievorm bij volwassenen. Ten aanzien van de diagnose en behandeling zijn vragen gerezen over aspecten van deze epilepsievorm die voorheen als vaststaande feiten werden aangenomen. Hier wordt stilgestaan bij de volgende vragen: Is het werkelijk noodzakelijk de medicamenteuze behandeling levenslang voort te zetten? Zijn er, ook met de nieuwste technieken, geen anatomische afwijkingen aantoonbaar?


Afbouw van medicatie na epilepsiechirurgie bij kinderen

Kees Braun

De beslissing om bij kinderen die na epilepsiechirurgie aanvalsvrij zijn geworden tot afbouw van medicatie over te gaan, berust op een individuele afweging van voordelen en risico’s. Er is geen bewijs dat postoperatieve medicatieafbouw een nadelige invloed heeft op de lange termijn uitkomst. Bij kinderen zal vroege afbouw eerder duidelijk maken of de ingreep volledig succesvol was, zonder de kans op uiteindelijke aanvalsvrijheid te verlagen. Hiermee kan onnodig langdurig voorschrijven van medicatie - met alle mogelijke bijwerkingen van dien - bij veel kinderen worden voorkomen.


Afbouw van medicatie na epilepsiechirurgie bij volwassenen

Louis Wagner

Epilepsiechirurgie is potentieel een curatieve behandeling bij een selecte groep patiënten met een moeilijk instelbare lokalisatiegebonden epilepsie. In deze context betekent genezing aanvalsvrijheid zonder het gebruik van anti-epileptica. Er zijn echter geen duidelijke richtlijnen met betrekking tot afbouw van medicatie bij patiënten die postoperatief aanvalsvrij zijn. Hier wordt ingegaan op dit onderwerp, gebruik makend van gegevens uit de literatuur, inclusief literatuur over het behandelgedrag van neurologen, en van data uit eigen onderzoek.


Ontwaakepilepsie: wel of niet afbouwen van medicatie?

Hans Stroink

Van een aantal epilepsiesyndromen is het verloop op lange termijn onduidelijk. Dit maakt het moeilijk patiënten te adviseren of het mogelijk is na een langdurige aanvalsvrije periode de medicatie al dan niet af te bouwen. Recent verscheen een artikel over een langdurige follow-up van patiënten met ‘ontwaakepilepsie’. De prognose blijkt minder ongunstig dan voorheen werd gedacht, zoals ook wordt gemeld in recente literatuur over juveniele myoclonus epilepsie. Hieronder wordt het recent verschenen artikel toegelicht aan de hand van een casus.


Ketogeen dieet; een update

DaniŽlle de Jong, Mieke Daamen, Marian Majoie en DaniŽlle Lambrechts

Bijna een eeuw na de introductie speelt het ketogeen dieet nog steeds een rol in de behandeling van epilepsie, ondanks de opkomst van nieuwe anti-epileptica, epilepsiechirurgie en neuromodulatie. Wel is er in de tussentijd wat veranderd. Er zijn varianten van het dieet ontwikkeld, die de toepassing ervan eenvoudiger maken. Daarnaast is het indicatiegebied uitgebreid; inmiddels wordt het dieet niet alleen bij kinderen maar ook bij volwassenen toegepast en is het een therapeutisch optie bij patiënten met een super-refractaire status epilepticus.


Diepe hersenstimulatie bij therapieresistente epilepsie

Rob Rouhl, Louis Wagner, Yasin Temel

In Nederland wordt sinds 2011 diepe hersenstimulatie als behandeling toegepast van medicatie-resistente epilepsie. De eerste patiënt in Nederland werd in het Maastricht Universitair Medisch Centrum geïmplanteerd. Inmiddels zijn er tien patiënten geïmplanteerd; deze patiënten worden verder behandeld en vervolgd in het Academisch Centrum voor Epileptologie Kempenhaeghe & Maastricht UMC+. Hier wordt aan de hand van een casus de wetenschappelijke achtergrond van de behandeling en onze ervaringen met diepe hersenstimulatie bij epilepsie besproken. 


Trigeminal Nerve Stimulation voor de behandeling van epilepsie

Sofie Carrette, Stefanie Gaydene en Kristl Vonck

Stimulatie van de nervus trigeminus, de vijfde craniale zenuw, is een relatief nieuwe vorm van neurostimulatie. De rationale achter deze stimulatietechiek is dat het een niet-invasieve toegang verleent tot hersenstamstructuren en daarmee tot intracranieel hoger gelegen epileptogene structuren. 


Registreren, detecteren, alarmeren

Evelien Geertsema

In Nederland gebruiken 200 tot 1000 mensen aanvalsdetectiehulpmiddelen. Circa 10.000 mensen zouden hiervoor in aanmerking komen. Er zijn diverse aanvalsdetectoren op de markt, die ingezet kunnen worden voor diagnostiek en bewaking. Hier worden de uitdagingen bij het detecteren van aanvallen besproken en hoe de patiënt voorzien kan worden van de juiste hulpmiddelen.


TranscraniŽle magnetische stimulatie: diagnostische en therapeutische opties voor epilepsie

Prisca Bauer, Robert Helling, Stilyan Kalitzin en Gerhard Visser

De prikkelbaarheid van de hersenen is een potentiële biomarker die kan helpen voorspellen hoe groot de kans is dat iemand epileptische aanvallen krijgt. Bij nagenoeg alle vormen van epilepsie wordt een verhoogde prikkelbaarheid van de hersenen gevonden. Hier wordt het meten van de prikkelbaarheid van de hersenen bij mensen met epilepsie besproken, en hoe deze met behulp van medicamenteuze en niet-medicamenteuze therapieën beïnvloed kan worden.


Over het opwekken en afbreken van klassieke absences in de rat

Gilles van Luijtenaar

Op 11 november 2013 promoveerde Annika Lüttjohann op het proefschrift ‘The role of the cortico-thalamo-cortical system in absence epilepsy’ aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Met behulp van elektroden die in de diepe lagen van de cortex en in de thalamus van ratten met absence epilepsie werden geplaatst werd het effect van diepe hersenstimulatie bestudeerd. De inzichten die dit opleverde over het ontstaan en beëindigen van de aanvallen kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe behandelmethoden.


Vernieuwde website epilepsie.nl

Annelies Bakker

Aan het eind van dit jaar gaat de geheel vernieuwde website van het Epilepsiefonds online. Waar het Epilepsiefonds eerst een aparte site over het fonds had, vindt u straks alles overzichtelijk op één plek: www.epilepsie.nl. Met veel informatie over epilepsie aangevuld met nieuwe, actuele informatie.


Epilepsie, periodiek voor professionals (december 2014)

Klik hier om het tijdschrift te openen